Przerwane wypalanie DPF – czym grozi częste wyłączanie silnika?

Z artykułu dowiesz się:

• Na czym polega wypalanie DPF i dlaczego filtr go potrzebuje?
• Jak rozpoznać, że trwa wypalanie DPF?
• Czym grozi przerwane wypalanie DPF?
• Jak prawidłowo wypalać DPF podczas jazdy?
• Ile trwa wypalanie DPF na postoju i czy można je przeprowadzać w ten sposób?
• Co zrobić, gdy wypalanie DPF jest często przerywane?

Na czym polega wypalanie DPF i dlaczego filtr go potrzebuje?

Filtr DPF (Diesel Particulate Filter) znajduje się w układzie wydechowym samochodu z silnikiem Diesla i odpowiada za wychwytywanie cząstek stałych powstających podczas spalania paliwa. Sadza nie może jednak gromadzić się w nim bez końca. Gdy jej ilość osiągnie określony poziom, konieczne jest oczyszczenie filtra poprzez podniesienie temperatury spalin i spalenie zgromadzonej sadzy – właśnie ten proces określa się jako wypalanie DPF.

W zależności od warunków pracy silnika regeneracja może przebiegać pasywnie lub aktywnie. Regeneracja pasywna zachodzi bez wyraźnej ingerencji sterownika, gdy temperatura spalin przez odpowiednio długi czas jest wystarczająco wysoka. Przy jeździe miejskiej takie warunki występują rzadziej, dlatego samochód może uruchomić aktywne wypalanie DPF. Sterownik zmienia wówczas sposób pracy jednostki napędowej, aby zwiększyć temperaturę spalin i umożliwić usunięcie nagromadzonej sadzy.

Sam fakt rozpoczęcia regeneracji nie świadczy więc o usterce. Jest to normalny element eksploatacji wielu współczesnych diesli. Znaczenie ma natomiast częstotliwość procesu oraz to, czy samochód ma warunki do jego zakończenia. Powtarzające się przerywanie regeneracji sprawia, że część sadzy pozostaje w filtrze, a sterownik może podejmować kolejne próby jej wypalenia podczas następnych przejazdów.

Szczególnie niekorzystny jest schemat eksploatacji obejmujący niemal wyłącznie krótkie odcinki, podczas których silnik i układ wydechowy nie osiągają odpowiednich warunków pracy. Nie oznacza to jednak, że każdy diesel używany w mieście musi mieć problemy z DPF. Dużo zależy od konstrukcji konkretnego silnika, stopnia zapełnienia filtra, stylu jazdy i tego, czy kierowca pozwala rozpoczętej regeneracji dobiec końca. Podobne kwestie eksploatacyjne warto brać pod uwagę już przy wyborze sposobu użytkowania auta, niezależnie od tego, czy jest ono własnością kierowcy, czy korzysta on z rozwiązania takiego jak leasing operacyjny.

Jak rozpoznać, że trwa wypalanie DPF?

Aktywne wypalanie filtra DPF nie zawsze jest sygnalizowane osobną kontrolką na desce rozdzielczej. W wielu samochodach kierowca musi rozpoznać proces na podstawie chwilowej zmiany zachowania auta. Najbardziej miarodajna jest obserwacja kilku objawów występujących jednocześnie, ponieważ pojedynczy symptom może mieć również inne przyczyny.

To, jak rozpoznać wypalanie DPF, zależy od konkretnego modelu samochodu i zastosowanego silnika. Podczas aktywnej regeneracji można jednak zauważyć między innymi:

• podwyższone obroty silnika na biegu jałowym,
• chwilowo wyższe zużycie paliwa,
• późniejsze lub rzadsze działanie systemu Start-Stop,
• pracę wentylatora chłodnicy, również przy umiarkowanej temperaturze otoczenia,
• zmianę dźwięku lub charakterystyki pracy silnika,
• wyższą temperaturę układu wydechowego i charakterystyczny zapach po zatrzymaniu samochodu.

Nie każdy z wymienionych sygnałów musi pojawić się w danym aucie. Przykładowo wentylator może uruchomić się z wielu innych powodów, dlatego jego praca sama w sobie nie potwierdza regeneracji filtra. Jeżeli jednak jednocześnie wzrosły obroty biegu jałowego, zwiększyło się chwilowe spalanie i zmieniła się praca silnika, istnieje duże prawdopodobieństwo, że sterownik właśnie prowadzi aktywne wypalanie.

W takiej sytuacji, o ile pozwalają na to warunki, lepiej nie kończyć przejazdu natychmiast po zauważeniu objawów. Nie trzeba przy tym gwałtownie zwiększać prędkości ani utrzymywać silnika na bardzo wysokich obrotach. Sposób postępowania powinien uwzględniać zalecenia producenta danego samochodu, ponieważ strategia regeneracji może różnić się między modelami i rocznikami. Jest to jeden z praktycznych elementów eksploatacji diesla, który warto uwzględnić również wtedy, gdy rozważany jest wynajem długoterminowy samochodu i auto ma być użytkowane głównie na krótkich, miejskich trasach.

Czym grozi przerwane wypalanie DPF?

Jednorazowe zgaszenie silnika podczas aktywnej regeneracji zazwyczaj nie oznacza natychmiastowego uszkodzenia filtra. Sterownik może podjąć kolejną próbę wypalenia sadzy po ponownym uruchomieniu samochodu i osiągnięciu odpowiednich warunków. Znacznie większym problemem jest regularne przerywanie regeneracji, zwłaszcza gdy auto porusza się głównie na krótkich odcinkach i kolejne cykle również nie mogą zostać zakończone.

W takim scenariuszu ilość sadzy zatrzymanej w filtrze może stopniowo wzrastać. Sterownik będzie próbował przeprowadzać kolejne regeneracje, a gdy stopień zapełnienia stanie się zbyt wysoki, samochód może wyświetlić komunikat lub kontrolkę ostrzegawczą. W niektórych przypadkach konieczna staje się regeneracja wymuszona w serwisie, diagnostyka przyczyny problemu, a przy mocno obciążonym lub uszkodzonym filtrze – jego profesjonalne czyszczenie bądź wymiana.

Częste nieudane próby regeneracji mogą mieć konsekwencje wykraczające poza sam filtr. W części silników podczas aktywnego wypalania stosowane są dodatkowe dawki paliwa służące podniesieniu temperatury spalin. Przy wielokrotnie przerywanych cyklach część paliwa może przedostawać się do oleju silnikowego i powodować jego rozcieńczenie. Skala tego zjawiska zależy od konstrukcji jednostki napędowej i strategii regeneracji, dlatego nie należy zakładać, że wystąpi ono w każdym dieslu.

Jeżeli samochód często sygnalizuje problemy z DPF albo regeneracja uruchamia się podejrzanie często, samo wydłużanie kolejnych przejazdów może nie rozwiązać przyczyny. Warto wtedy przeprowadzić diagnostykę obejmującą między innymi stopień zapełnienia filtra i elementy mające wpływ na proces spalania. Koszt takiej eksploatacji można uwzględniać w szerszych kalkulacjach związanych z użytkowaniem auta – pomocnym narzędziem może być np. kalkulator leasingowy, jeśli samochód jest rozważany do finansowania.

Trzeba też odróżnić sadzę od popiołu. Sadza może zostać spalona podczas prawidłowej regeneracji, natomiast popiół powstający w toku eksploatacji pozostaje w filtrze i z czasem ogranicza jego pojemność. Dlatego samochód z dużym przebiegiem może wymagać obsługi DPF nawet wtedy, gdy kierowca nie przerywa wypalania. Informacje o eksploatacji oraz różnych sposobach użytkowania i finansowania samochodów można znaleźć również na stronie Car Lease Polska.

Jak prawidłowo wypalać DPF podczas jazdy?

Jeżeli aktywna regeneracja rozpoczęła się w czasie jazdy, najważniejsze jest stworzenie warunków pozwalających sterownikowi ją zakończyć. Nie oznacza to konieczności szybkiej jazdy autostradą ani utrzymywania bardzo wysokich obrotów. W praktyce korzystniejsza jest płynna, nieprzerwana jazda ze stabilnym obciążeniem silnika, dzięki której układ wydechowy może utrzymać temperaturę potrzebną do spalania sadzy.

Nie istnieje jedna uniwersalna instrukcja określająca, jak wypalać DPF w każdym samochodzie. Wymagane obroty, prędkość i czas zależą od konstrukcji silnika oraz strategii zastosowanej przez producenta. Jeśli instrukcja obsługi danego modelu podaje konkretne zalecenia dotyczące regeneracji filtra, to właśnie one powinny mieć pierwszeństwo. Podczas trwającego procesu można natomiast kierować się kilkoma ogólnymi zasadami:

• jeżeli to możliwe, nie wyłączać silnika bezpośrednio po rozpoznaniu aktywnej regeneracji,
• kontynuować płynną jazdę zamiast zatrzymywać się co kilkaset metrów,
• unikać jazdy na zbyt wysokim biegu przy bardzo niskich obrotach i dużym obciążeniu silnika,
• nie próbować przyspieszać procesu przez utrzymywanie skrajnie wysokich obrotów,
• obserwować typowe oznaki regeneracji i zakończyć dodatkowy przejazd, gdy praca samochodu wróci do normy.

Dobrym rozwiązaniem może być więc wydłużenie trasy o kilka lub kilkanaście kilometrów, jeśli regeneracja rozpoczęła się tuż przed dotarciem do celu. Nie należy jednak traktować konkretnego dystansu jako gwarancji zakończenia procesu. O skuteczności wypalania decydują warunki pracy układu, a nie sama liczba przejechanych kilometrów. Znaczenie mają między innymi temperatura silnika i spalin, stopień zapełnienia filtra oraz sposób jazdy.

Jeśli kierowca regularnie musi specjalnie organizować dłuższe przejazdy tylko po to, aby umożliwić regenerację DPF, warto przyjrzeć się sposobowi eksploatacji samochodu. Częste krótkie trasy mogą po prostu nie zapewniać warunków przewidzianych dla sprawnego przeprowadzania regeneracji, a wyjątkowo częste próby wypalania mogą również wskazywać na problem wymagający diagnostyki.

Ile trwa wypalanie DPF na postoju i czy można je przeprowadzać w ten sposób?

Wypalanie DPF na postoju wymaga rozróżnienia dwóch sytuacji. Pierwszą jest aktywna regeneracja rozpoczęta automatycznie przez sterownik podczas normalnej eksploatacji, po której kierowca zatrzymuje samochód. Drugą – regeneracja wymuszona uruchamiana za pomocą urządzenia diagnostycznego. To nie są równoważne procedury i nie należy traktować ich zamiennie.

Jeśli samochód rozpoczął aktywne wypalanie podczas jazdy, samo pozostawienie pracującego silnika na biegu jałowym nie zawsze zapewni warunki potrzebne do skutecznego zakończenia procesu. Strategia działania zależy od konkretnego modelu, dlatego nie można przyjąć zasady, że każdy DPF da się prawidłowo wypalić poprzez kilkanaście minut pracy silnika na parkingu. Jeżeli producent nie przewiduje takiego sposobu postępowania, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest kontynuowanie jazdy zgodnie z instrukcją samochodu.

Nie ma również jednej odpowiedzi na pytanie, ile trwa wypalanie DPF na postoju. Czas regeneracji zależy między innymi od stopnia zapełnienia filtra, temperatury układu wydechowego, konstrukcji silnika oraz sposobu przeprowadzania procedury. Z tego powodu podawanie jednej wartości, np. 10, 20 czy 30 minut, jako reguły dla wszystkich diesli byłoby mylące.

Osobnym przypadkiem jest wymuszone wypalanie DPF wykonywane diagnostycznie. Taka procedura może wiązać się z wysoką temperaturą spalin i określonymi wymaganiami producenta dotyczącymi bezpieczeństwa. Nie powinno się uruchamiać jej samodzielnie wyłącznie po to, aby ominąć problem z częstymi regeneracjami. Jeśli filtr nie może skutecznie oczyścić się podczas normalnej eksploatacji, najpierw warto ustalić przyczynę – samo wymuszenie kolejnego cyklu nie usuwa ewentualnej usterki.

Co zrobić, gdy wypalanie DPF jest często przerywane?

Jeżeli do przerwania regeneracji doszło sporadycznie, zwykle wystarczy obserwować zachowanie samochodu podczas kolejnych przejazdów i umożliwić mu dokończenie procesu, gdy ponownie pojawią się odpowiednie warunki. Inaczej należy podejść do sytuacji, w której wypalanie uruchamia się często, a codzienny sposób użytkowania auta niemal za każdym razem prowadzi do zgaszenia silnika przed zakończeniem regeneracji. Powtarzalnego problemu nie warto sprowadzać wyłącznie do konieczności odbywania coraz dłuższych przejazdów.

Jeśli sytuacja regularnie się powtarza, warto postępować według następującej kolejności:

1. zwrócić uwagę, jak często pojawiają się objawy aktywnego wypalania i w jakich warunkach do tego dochodzi,
2. w miarę możliwości pozwolić rozpoczętej regeneracji zakończyć się podczas płynnej jazdy, zgodnie z zaleceniami producenta samochodu,
3. sprawdzić poziom oleju silnikowego, zwłaszcza gdy wielokrotnie dochodziło do przerwanych cykli regeneracji,
4. nie ignorować kontrolki DPF, kontrolki silnika ani komunikatów dotyczących układu oczyszczania spalin,
5. przy nietypowo częstych regeneracjach przeprowadzić diagnostykę zamiast wielokrotnie próbować wypalać filtr na własną rękę.

Diagnostyka jest istotna, ponieważ szybko zapełniający się DPF nie zawsze oznacza problem z samym filtrem. Na przebieg regeneracji mogą wpływać również usterki innych podzespołów i czujników współpracujących z układem oczyszczania spalin. Usunięcie skutku bez znalezienia przyczyny może sprawić, że problem z częstym wypalaniem szybko powróci.

Nie należy też czekać do momentu, w którym samochód zacznie wyraźnie tracić moc lub przejdzie w tryb awaryjny. Jeżeli filtr osiągnie wysoki poziom zapełnienia, normalna regeneracja podczas jazdy może już nie być możliwa i konieczna będzie diagnostyka serwisowa. W zależności od rzeczywistego stanu DPF rozwiązaniem może być procedura przewidziana przez producenta, profesjonalne czyszczenie albo – w przypadku uszkodzenia lub zużycia filtra – jego wymiana.

Najważniejszy jest więc nie pojedynczy przypadek zgaszenia silnika podczas regeneracji, lecz powtarzalność takiej sytuacji. Jeżeli kierowca rozpoznaje moment rozpoczęcia wypalania i regularnie umożliwia jego zakończenie, ogranicza ryzyko nadmiernego gromadzenia sadzy. Gdy mimo tego regeneracje występują wyjątkowo często, jest to sygnał, aby poszukać technicznej przyczyny zamiast traktować kolejne wypalanie jako rozwiązanie problemu.

Login

Label

Name*

Email*

Label

Name*

Email*

0 Komentarzy

najstarszy

najnowszy oceniany